Terapia Gestalt: co mówią dowody naukowe

Zaktualizowano · każde twierdzenie poparte cytatem ze źródła

Napisane z pomocą AI, twierdzenia automatycznie porównane z cytowanymi źródłami

Tytuły prac i czasopism podano w języku oryginału.

Krótka odpowiedź

Terapia Gestalt to podejście humanistyczne skupione na świadomości chwili obecnej, kontakcie i osobistej odpowiedzialności. Kontrolowanych badań jest niewiele: małe próby metod ekspozycji wywodzących się z Gestalt wskazują na możliwe korzyści w PTSD, koszmarach i żałobie pourazowej, ale wiele podstawowych założeń pozostaje niezweryfikowanych.

Krótka odpowiedź

Terapia Gestalt to podejście humanistyczne skupione na świadomości chwili obecnej, kontakcie i osobistej odpowiedzialności [C9]. Dowody z badań kontrolowanych są ograniczone, ale nie zerowe: metody ekspozycji wywodzące się z Gestalt wykazały korzyści w niektórych badaniach PTSD i żałoby traumatycznej [C3][C5], a także odnotowano zmniejszenie częstości koszmarów . Wiele założeń teoretycznych pozostaje jednak niezweryfikowanych, a w jednym badaniu PTSD leczenie porównawcze osiągnęło statystycznie lepsze wyniki [C4].

Czym jest terapia Gestalt

Terapia Gestalt należy do nurtu psychoterapii humanistycznej . Zamiast zaczynać od etykiety diagnostycznej, skupia się na tym, co dzieje się podczas sesji: co osoba zauważa, czego unika i co wyraża w danej chwili. Według teorii obecność terapeuty tu i teraz współtworzy wspólne pole relacyjne . Relacja terapeutyczna jest więc częścią metody. Uwaga może obejmować odczucia z ciała, gesty, zmiany tonu głosu i niedokończone zdania. [C8] [C9] [C9] [C9]

Znana technika pustego krzesła polega na zwracaniu się do wyobrażonej osoby lub części siebie reprezentowanej przez puste krzesło. Ma ona przenosić niedokończone sytuacje do teraźniejszości; badano ją jako element grupowej ekspozycji dialogicznej w żałobie traumatycznej . Opracowano również 21-elementową skalę wierności terapii Gestalt, która pomaga odróżnić sesje Gestalt od innych , ale nie dowodzi skuteczności metody. Badacze wskazują też, że elastyczne, indywidualizowane sesje trudno standaryzować w badaniach randomizowanych . [C5] [C9] [C6] [C6] [C8] [C8] [C8]

Co pokazują badania

Starsza metaanaliza

Najszersze podsumowanie ilościowe opiera się na 38 badaniach z lat 1970–1986 [C1]. Metaanaliza uznała terapię Gestalt za skuteczną i nie gorszą od porównywalnych metod [C1]. Autorzy nie mogli jednak sformułować ostatecznych wniosków dotyczących wskazań, terapii indywidualnej ani efektów długoterminowych. [C1] [C1]

Ekspozycja dialogiczna w PTSD

Najmocniejsze nowsze dane dotyczą ekspozycji dialogicznej, metody wywodzącej się z Gestalt i wykorzystującej pracę z pustym krzesłem. W badaniu randomizowanym 141 osób z PTSD otrzymało ekspozycję dialogiczną lub terapię przetwarzania poznawczego, maksymalnie przez 24 sesje [C3]. Objawy znacznie zmniejszyły się w obu grupach, a poprawa w większości utrzymała się po sześciu miesiącach [C3]. Po zakończeniu leczenia terapia przetwarzania poznawczego była statystycznie lepsza w pomiarach objawów i funkcji poznawczych [C4]. [C3]

Ekspozycja dialogiczna w żałobie traumatycznej

Badanie kontrolowane objęło kobiety, których mężowie zginęli lub zaginęli podczas wojny w Bośni i Hercegowinie. Uczestniczki otrzymały siedem sesji grupowej ekspozycji dialogicznej albo aktywną interwencję wspierającą [C5]. Poprawa była umiarkowana w grupie ekspozycji i niewielka w grupie wsparcia. W porównaniach kontrolowanych ekspozycja była skuteczniejsza w zakresie żałoby traumatycznej i unikania pourazowego [C5]. Ponieważ poprawa wystąpiła w obu grupach, swoisty wkład techniki pustego krzesła pozostaje niepewny. [C5] [C5]

Grupowa terapia Gestalt w przypadku koszmarów

W eksploracyjnym badaniu randomizowanym osoby z częstymi koszmarami uczestniczyły przez dziesięć tygodni w grupowej terapii Gestalt, samodzielnie lub połączonej z treningiem świadomego śnienia [C2]. Częstość koszmarów istotnie spadła w obu grupach i efekt utrzymywał się podczas obserwacji kontrolnej [C2]. Bez grupy nieleczonej część zmiany mogła wynikać z naturalnego przebiegu lub samego udziału w grupie. [C2]

Terapia Gestalt w codziennej praktyce

W wielokrotnym studium przypadku siedmioro klientów odbyło 30 sesji terapii Gestalt. Odnotowano pozytywne wyniki w zakresie dobrostanu, zdrowia psychospołecznego i poczucia sprawczości [C7]. Bez grupy porównawczej nie można ustalić, czy zmiany spowodowała sama terapia [C7]. [C7]

Ograniczenia i niepewność

Ogólna baza dowodowa jest niewielka i niejednorodna. Jedyna szeroka metaanaliza połączyła starsze badania z lat 1970–1986 [C1]. Nowsze badania kontrolowane dotyczą głównie metod pochodnych, takich jak ekspozycja dialogiczna, w określonych grupach osób z PTSD lub żałobą traumatyczną [C3][C5]. W badaniu PTSD leczenie porównawcze było statystycznie lepsze po zakończeniu terapii [C4]. Próby są często małe, miary różnią się między badaniami, a podstawowe pojęcia, takie jak kontakt i pole relacyjne, nie zostały sprawdzone w badaniach kontrolowanych [C9][C8]. Wyniki grupowe nie przewidują efektu u konkretnej osoby.

Kiedy skontaktować się ze specjalistą

Opisane badania dotyczyły terapii prowadzonej przez przeszkolonych specjalistów, a nie samopomocy. Gestalt może wywoływać silne emocje; samodzielna praca z traumą lub żałobą bywa trudna i destabilizująca. Jeśli cierpienie się utrzymuje, zakłóca pracę, naukę, relacje lub sen albo pojawiają się myśli o samookaleczeniu, warto skonsultować się z wykwalifikowanym specjalistą. Ta strona nie stanowi diagnozy ani planu leczenia.

FAQ

Czy terapia Gestalt działa?

Istnieją pewne dowody z badań kontrolowanych, ale są ograniczone. Metaanaliza 38 starszych badań uznała Gestalt za skuteczną i nie gorszą od porównywalnych metod [C1]. Badanie randomizowane wykazało duże zmniejszenie objawów PTSD po metodzie wywodzącej się z Gestalt [C3]. Dowodów jest znacznie mniej niż w przypadku terapii poznawczo-behawioralnej, a w badaniu PTSD leczenie porównawcze osiągnęło lepsze wyniki po zakończeniu terapii [C4].

Czym różni się Gestalt od CBT?

CBT koncentruje się głównie na rozpoznawaniu i zmianie wzorców myślenia. Gestalt skupia się na doświadczeniu chwili obecnej, kontakcie i relacji terapeutycznej [C9]. W bezpośrednim badaniu PTSD oba podejścia zmniejszyły objawy, ale terapia poznawczo-behawioralna była statystycznie lepsza po leczeniu [C3][C4].

Czym jest technika pustego krzesła?

Osoba zwraca się do wyobrażonego rozmówcy lub części siebie reprezentowanej przez puste krzesło. Technika ma przenosić niedokończone sytuacje do teraźniejszości [C5] i była badana w grupowej terapii żałoby traumatycznej [C5].

Czy terapia Gestalt jest oparta na dowodach?

Częściowo, ale dowody są słabsze niż w przypadku najlepiej przebadanych terapii. Istnieją badania kontrolowane dotyczące konkretnych zastosowań, takich jak PTSD, żałoba traumatyczna i koszmary . Liczba badań pozostaje ograniczona, a badania psychoterapii humanistycznych napotykają trudności metodologiczne . [C8] [C3] [C5] [C2] [C6]

Jak długo trwa terapia Gestalt?

Nie ma ustalonego czasu trwania. W badaniu PTSD przewidziano maksymalnie 24 sesje [C3], a studium przypadku z codziennej praktyki obejmowało 30 sesji [C7]. Długość zależy od osoby, terapeuty i celów.

Informacje samopomocowe nie zastępują profesjonalnej opieki. Przy ciężkich lub utrzymujących się objawach albo myślach o samookaleczeniu skontaktuj się ze specjalistą lub lokalnymi służbami ratunkowymi.

Jak pewne to jest?

Randomizowanych badań kontrolowanych terapii Gestalt jest niewiele; są małe, stosują różne miary i często dotyczą metod pochodnych, takich jak ekspozycja dialogiczna, a nie klasycznej terapii indywidualnej. Klasyczna metaanaliza obejmowała badania z lat 1970–1986. Wiele pojęć teoretycznych, w tym kontakt, pole relacyjne i świadomość tu i teraz, nie zostało zbadanych w kontrolowanych projektach. Wyniki opisują grupy, a nie indywidualne prognozy.

Twierdzenia i dowody

  1. [C1]Wstępne dane

    Metaanaliza badań ewaluacyjnych uznała terapię Gestalt za skuteczną psychoterapię, która nie ustępowała innym porównywalnym metodom leczenia.

    “The results indicate Gestalt therapy to be an effective psychotherapeutic treatment which is not inferior to other comparable methods of treatment.”

    [S1] · Przegląd systematyczny / metaanaliza · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    “This metaanalytical assessment of evaluation research in the field of Gestalt therapy has been conducted on the basis of 38 studies which took place between 1970 and 1986.”

    [S1] · Przegląd systematyczny / metaanaliza · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Metaanaliza łączyła badania z lat 1970–1986 wykorzystujące starsze metody; nie pozwoliła na ostateczne wnioski dotyczące wskazań, terapii indywidualnej ani długoterminowych efektów.

  2. [C2]Wstępne dane

    W eksploracyjnym badaniu randomizowanym po dziesięciu tygodniach grupowej terapii Gestalt częstość koszmarów istotnie zmniejszyła się w obu grupach, a efekt utrzymywał się podczas obserwacji kontrolnej.

    “Concerning nightmare frequency, a significant reduction was found in both groups after the ten-week-study and at the follow-up (Wilcoxon test: P ≤ 0.05).”

    [S2] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Małe badanie eksploracyjne bez nieleczonej grupy kontrolnej; nie można wykluczyć naturalnych zmian w czasie.

  3. [C3]Wstępne dane

    W randomizowanym badaniu 141 osób z PTSD zarówno wywodząca się z Gestalt terapia ekspozycji dialogicznej, jak i terapia przetwarzania poznawczego przyniosły duże zmniejszenie objawów, w większości utrzymujące się po sześciu miesiącach.

    “We randomized 141 treatment-seeking individuals with a diagnosis of PTSD to receive either DET or CPT.”

    [S3] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    “Patients in both conditions achieved significant and large reductions in PTSD symptoms (Impact of Event Scale - Revised; Hedges' g = 1.14 for DET and d = 1.57 for CPT) which were largely stable at the 6-month follow-up.”

    [S3] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    “Therapy length in both treatments was flexible with a maximum duration of 24 sessions.”

    [S3] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Pojedyncze badanie dotyczyło metody pochodnej, a nie klasycznej indywidualnej terapii Gestalt; porównawcze leczenie poznawczo-behawioralne było statystycznie lepsze po zakończeniu terapii.

  4. [C4]Wstępne dane

    W tym samym badaniu terapia przetwarzania poznawczego uzyskała statystycznie lepsze wyniki niż ekspozycja dialogiczna w pomiarach objawów i funkcji poznawczych po zakończeniu leczenia.

    “At the posttreatment assessment, CPT performed statistically better than DET on symptom and cognition measures.”

    [S3] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Przewaga dotyczy jednego badania i pomiarów wykonanych bezpośrednio po leczeniu.

  5. [C5]Wstępne dane

    W kontrolowanym badaniu kobiet po traumatycznej stracie grupowa ekspozycja dialogiczna z techniką pustego krzesła przyniosła umiarkowaną poprawę i przewagę nad grupą wsparcia w zakresie żałoby traumatycznej i unikania pourazowego.

    “One-hundred and nineteen women whose husbands were either killed or registered as missing during the war in Bosnia and Herzegovina were quasi-randomized to seven sessions of group treatment with dialogical exposure or to an active control condition.”

    [S4] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    “Regarding mean effect sizes (Cohen's d), pre-treatment to post-treatment improvements were moderate (d = 0.56) for the dialogical exposure group and small (d = 0.34) for the supportive group.”

    [S4] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    “In controlled comparisons, dialogical exposure was superior concerning traumatic grief (Cohen's d = 0.37) and post-traumatic avoidance (d = 0.73) at post-treatment.”

    [S4] · Randomizowane badanie kontrolowane · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Quasi-randomizowane badanie grupowe w społeczeństwie powojennym; poprawa wystąpiła w obu grupach, więc odrębny wpływ pustego krzesła pozostaje niejasny.

  6. [C6]Zależy od kontekstu

    Badacze opracowali 21-elementową skalę wierności terapii Gestalt, która odróżniała sesje Gestalt od sesji niegestaltowskich i wykazała dobre właściwości psychometryczne.

    “Three studies were conducted to develop and validate the Gestalt Therapy Fidelity Scale (GTFS), a 21-item measure of treatment adherence for Gestalt Therapy (GT).”

    [S5] · other · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    “The GTFS is supported as a psychometrically sound measure of treatment adherence for GT, and hence can be used to assess the degree to which therapists are administering GT.”

    [S5] · other · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Skala wierności wskazuje, czy podczas sesji stosowano Gestalt, ale nie dowodzi skuteczności terapii.

  7. [C7]Wstępne dane

    W wielokrotnym studium przypadku siedmioro klientów po 30 sesjach terapii Gestalt uzyskało pozytywne wyniki w zakresie dobrostanu, zdrowia psychospołecznego i poczucia sprawczości.

    “Our study examined the self-development of seven clients with prevalent mental health issues and structural challenges, all of whom underwent 30 sessions of Gestalt therapy in a real-world individual therapy context.”

    [S6] · other · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    “Both groups showed positive therapy outcomes on wellbeing, psychosocial health, and empowerment.”

    [S6] · other · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Niekontrolowane wielokrotne studium przypadku; wyników nie można jednoznacznie przypisać terapii.

  8. [C8]Nieznane

    Badacze wskazują, że randomizowane badania kontrolowane, choć często są pierwszym wyborem metodologicznym, nie mają zastosowania do wielu humanistycznych psychoterapii.

    “Randomised controlled trials are often the first methodological choice to gain evidence, yet they are not applicable to a wide range of humanistic psychotherapies.”

    [S7] · other · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Protokół badania opisujący ograniczenia metodologiczne, a nie dowód skuteczności terapii Gestalt.

  9. [C9]Nieznane

    Zgodnie z teorią Gestalt obecność terapeuty tu i teraz uczestniczy we współtworzeniu wspólnego pola relacyjnego podczas sesji.

    “During this process, the clinicians use their own here-and-now presence, which takes part in the co-creation of the shared relational field during the therapeutic session.”

    [S8] · other · Konflikt interesów: Not stated in abstract

    Ograniczenie: Teoretyczny opis procesu terapeutycznego, a nie sprawdzony wynik leczenia.

Źródła

  1. [S1] Przegląd systematyczny / metaanaliza. PMID 7941644
  2. [S2] Randomizowane badanie kontrolowane. PMID 25639732 · DOI 10.1111/ane.12362
  3. [S3] Randomizowane badanie kontrolowane. PMID 26610167 · DOI 10.1159/000440726
  4. [S4] Randomizowane badanie kontrolowane. PMID 25256361 · DOI 10.1002/cpp.1921
  5. [S5] other. PMID 30712478 · DOI 10.1080/10503307.2019.1571688
  6. [S6] other. PMID 38173855 · DOI 10.3389/fpsyg.2023.1304726
  7. [S7] other. PMID 35328948 · DOI 10.3390/ijerph19063260
  8. [S8] other. PMID 29039752 · DOI 10.3390/bs7040070

Więcej o psychologii

Informacja edukacyjna, nie porada medyczna. Jeśli lęk lub obniżony nastrój są silne lub nie mijają albo masz myśli o zrobieniu sobie krzywdy, skontaktuj się ze specjalistą lub z lokalnymi służbami ratunkowymi.

Inne tematy z psychologii · ONDA Science